Chaqaloqni uyda cho‘miltirish va parvarish qilish qoidalari
Chaqaloqni uyda cho‘miltirish va parvarish qilish nega muhim?
Chaqaloq hayotining ilk kunlari ota-onalar uchun juda mas’uliyatli davr hisoblanadi. Ayniqsa, yangi tug‘ilgan chaqaloqni uyda cho‘miltirish, terisini parvarish qilish, kindik sohasi gigiyenasiga e’tibor berish va to‘g‘ri kiyintirish katta ahamiyatga ega.
Chaqaloq terisi kattalarnikiga qaraganda ancha nozik bo‘ladi. Shu sababli cho‘miltirish jarayonida suv harorati, xona harorati, gigiyena vositalari va xavfsizlik qoidalariga alohida e’tibor berish kerak. To‘g‘ri parvarish chaqaloq terisini himoya qiladi, bezovtalikni kamaytiradi va ota-onaga ishonch beradi.
Chaqaloqni qachondan cho‘miltirish mumkin?
Yangi tug‘ilgan chaqaloqni birinchi marta cho‘miltirishda shoshilmaslik kerak. Odatda, chaqaloq tug‘ilgandan keyin ilk to‘liq cho‘miltirishni kamida 24 soatga kechiktirish tavsiya etiladi. Bu chaqaloqning tana haroratini barqaror saqlashga yordam beradi.
Agar chaqaloqning kindik qoldig‘i hali tushmagan bo‘lsa, uni to‘liq vannaga tushirish o‘rniga nam, yumshoq mato bilan ehtiyotkorlik bilan artib tozalash ma’qul. Kindik sohasi toza va quruq saqlanishi kerak.
Cho‘miltirishdan oldin nimalarni tayyorlash kerak?
Chaqaloqni cho‘miltirishdan oldin barcha kerakli narsalarni oldindan tayyorlab qo‘yish muhim. Jarayon vaqtida chaqaloqni yolg‘iz qoldirish mumkin emas. Hatto bir necha soniyaga boshqa xonaga chiqish ham xavfli bo‘lishi mumkin.
Oldindan quyidagilarni tayyorlab qo‘ying:
- yumshoq sochiq;
- toza taglik;
- toza kiyim;
- chaqaloq uchun mos vanna;
- iliq suv;
- yumshoq paxta yoki mato;
- kerak bo‘lsa, chaqaloqlar uchun mo‘ljallangan yumshoq gigiyena vositasi.
Suv iliq bo‘lishi kerak. Suv juda issiq yoki juda sovuq bo‘lmasligi lozim. Cho‘miltirishdan oldin suv haroratini qo‘lning ichki tomoni yoki maxsus termometr yordamida tekshirish mumkin. Xona ham iliq, yelvizaksiz va chaqaloq uchun qulay bo‘lishi kerak.
Chaqaloqni cho‘miltirishda asosiy xavfsizlik qoidalari
Cho‘miltirish vaqtida chaqaloqning boshi va bo‘ynini qo‘l bilan doimiy qo‘llab turish kerak. Yangi tug‘ilgan chaqaloqlar hali boshini mustaqil ushlab tura olmaydi, shuning uchun harakatlar juda muloyim va ehtiyotkor bo‘lishi kerak.
Suv miqdori ko‘p bo‘lishi shart emas. Chaqaloq uchun kam miqdordagi iliq suv yetarli. Vanna tagiga sirpanmaydigan yumshoq taglik qo‘yish xavfsizlikni oshirishi mumkin.
Chaqaloqni qanday tartibda cho‘miltirish kerak?
Cho‘miltirishni yuz va bosh qismidan boshlash mumkin. Avval chaqaloqning yuzini toza, nam va yumshoq mato bilan ehtiyotkorlik bilan arting. Ko‘z atrofini alohida toza paxta yoki yumshoq mato bilan muloyim tozalash ma’qul.
Keyin bosh terisi va sochlari muloyim yuviladi. Chaqaloqlar uchun maxsus mo‘ljallangan vositalar ishlatilsa, ularni juda kam miqdorda qo‘llash kerak. Kuchli hidli yoki kattalar uchun mo‘ljallangan sovun va shampunlardan foydalanish tavsiya etilmaydi.
Tana qismlarini tozalashda bo‘yin, qo‘ltiq osti, tirsak bukilmalari, son oralari va boshqa teri burmalariga e’tibor berish kerak. Bu joylarda ter, sut qoldig‘i yoki namlik yig‘ilishi mumkin. Har bir harakat muloyim bo‘lishi, terini ishqalamaslik kerak.
Cho‘miltirish qancha davom etishi kerak?
Chaqaloqni uzoq vaqt cho‘miltirish shart emas. Odatda, qisqa, tinch va ehtiyotkor cho‘miltirish yetarli bo‘ladi. Juda uzoq davom etgan cho‘miltirish chaqaloqning sovqotishiga yoki terisining qurishiga olib kelishi mumkin.
Agar chaqaloq cho‘miltirish vaqtida bezovta bo‘lsa, yig‘lasa yoki sovqotayotgandek ko‘rinsa, jarayonni qisqartirish kerak. Muhimi, cho‘miltirish chaqaloq uchun xavfsiz va sokin tajriba bo‘lishi kerak.
Cho‘miltirgandan keyingi parvarish
Cho‘miltirish tugagach, chaqaloqni darhol yumshoq sochiqqa o‘rab olish kerak. Terini ishqalamasdan, sekin bosib quritish ma’qul. Ayniqsa, bo‘yin, qo‘ltiq osti, son oralari va teri burmalarida namlik qolmasligiga e’tibor berish kerak.
Keyin chaqaloqqa toza taglik va qulay kiyim kiydiriladi. Kiyim juda qalin yoki juda yupqa bo‘lmasligi kerak. Chaqaloqni haddan tashqari o‘rab tashlash ham, sovuqda qoldirish ham to‘g‘ri emas.
Agar chaqaloq terisi quruq bo‘lsa, pediatr tavsiyasiga ko‘ra chaqaloqlar uchun mos namlantiruvchi vositadan foydalanish mumkin. Har qanday krem, yog‘ yoki boshqa parvarish vositasini o‘zboshimchalik bilan qo‘llashdan oldin mutaxassis bilan maslahatlashish maqsadga muvofiq.
Kindik parvarishida nimalarga e’tibor berish kerak?
Yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda kindik sohasi alohida e’tibor talab qiladi. Kindik qoldig‘i tushguncha bu joyni toza va quruq saqlash kerak. Taglik kindik ustini yopib, uni namlab qo‘ymasligi lozim.
Agar kindik atrofida qizarish, shish, yoqimsiz hid, yiringli ajralma yoki qonash kuzatilsa, shifokorga murojaat qilish kerak. Bu belgilarni oddiy holat deb qabul qilmaslik lozim.
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?
Chaqaloq parvarishida ota-onalar quyidagi holatlarga e’tiborli bo‘lishi kerak:
- chaqaloq yaxshi emmasa;
- juda sust bo‘lsa;
- tana harorati ko‘tarilsa yoki juda pasaysa;
- nafas olishi qiyinlashsa;
- terisida kuchli toshma paydo bo‘lsa;
- kindik atrofida yallig‘lanish belgilari kuzatilsa;
- bola odatdagidan ko‘proq bezovta bo‘lsa.
Bunday vaziyatlarda uy sharoitida kutib o‘tirmasdan, pediatr yoki boshqa tibbiy mutaxassisga murojaat qilish kerak.
Ota-onalar uchun foydali tavsiyalar
Chaqaloqni har kuni to‘liq cho‘miltirish majburiy emas. Muhimi, yuz, qo‘l, bo‘yin, taglik sohasi va teri burmalari toza saqlanishidir. Cho‘miltirish vaqtini chaqaloq tinch bo‘lgan paytga belgilash ma’qul.
Odatda, emizishdan darhol keyin cho‘miltirish tavsiya etilmaydi, chunki bu chaqaloqda bezovtalik chaqirishi mumkin.
Cho‘miltirish jarayoni ota-ona va chaqaloq o‘rtasida mehrli aloqa o‘rnatishga yordam beradigan sokin vaqt bo‘lishi mumkin. Shoshilmaslik, baland ovozlardan saqlanish va chaqaloq bilan muloyim gaplashish unga tinchlanishga yordam beradi.
Xulosa
Chaqaloqni uyda cho‘miltirish va parvarish qilish oddiy ko‘ringani bilan, unda xavfsizlik, gigiyena va ehtiyotkorlik birinchi o‘rinda turadi. To‘g‘ri tayyorgarlik, iliq suv, yumshoq harakatlar, kindik parvarishi va cho‘miltirgandan keyingi to‘g‘ri quritish chaqaloq salomatligi uchun muhimdir.
Agar chaqalog‘ingiz parvarishi bo‘yicha savollaringiz bo‘lsa yoki uy sharoitida tibbiy yordam kerak bo‘lsa, Onlayn Hamshira orqali malakali mutaxassisni qulay manzilingizga chaqirishingiz mumkin.
Onlayn Hamshira ilovasini hoziroq yuklab oling va kerakli tibbiy xizmatni uyingizga buyurtma qiling.